RSS

ĐIỆU NHẢY CỦA THỊ GIÁ

25 Mar

(TS Lâm Minh Chánh)

Theo Warren Buffet, nhà đầu tư hàng đầu trên thế giới thì Thị Giá là số tiền chúng ta bỏ ra để sỡ hữu cổ phiếu. Còn Giá Trị (còn gọi là Giá Trị Nội Tại) là những gì chúng ta  nhận được từ cổ phiếu đó. Loạt bài viết này sẽ đề cập đến vấn đề phức tạp  và cũng hấp dẫn nhất của thị trường chứng khoán: những yếu tố chính tạo ra điệu nhảy phức tạp và khó đoán của Thị Giá, sự quan hệ giữa Thị Giá và Giá Trị của cổ phiếu; cách tính Giá Trị Nội Tại và Giá Trị Tương Đối  của cổ phiếu;

Trên đồ thị đường xanh biểu diễn Thị Giá của cổ phiếu. Đây chính là đường tập hợp của những giá đóng cửa đã điều chỉnh của cổ phiếu ABC. Giá đóng cửa này sẽ được điều chỉnh mỗi khi công ty ABC chia cổ tức, thưởng cổ phiếu hay bán cổ phiếu giá đặc biệt cho nhà đầu tư. Còn đường đen là đường thể hiện Giá Trị nội tại của cổ phiếu ABC. Giá Trị nội tại của cổ phiếu chính là giá trị hiện tại của toàn bộ dòng tiền mà chúng ta nhận được từ cổ phiếu đó. Chúng ta sẽ quay lại việc tính toán giá trị nội tại này trong bài sau, lúc này chúng ta hãy chấp nhận là có 1 đường thể hiện giá trị hiện tại của cổ phiếu. Quan sát trực quan, chúng ta có thể thấy rằng đường đen khá ổn định, ít biến động. Trong khi đó đường xanh thì biến động khá nhiều và hai đường này khá là tách biệt nhau.

Đồ thị biểu diễn Giá Trị thực và Thị Giá của cổ phiếu ABC

abc.JPG

Lý thuyết về tính hiệu quả của thị trường (Efficient market hypothesis )

Lý thuyết Thị  trường hiệu quả dạng mạnh (strong-form) cho rằng tất cả mọi thông tin – đại chúng và thông tin riêng biệt – về giá trị cổ phiếu sẽ thể hiện qua thị giá.  Nghĩa là 2 đường xanh và đen này sẽ luôn trùng nhau. Những nhà theo phái đầu tư giá trị, tiêu biểu như hai đại thụ Benjamin Graham và Warren Buffet không bao giờ đồng ý với lý thuyết thị trường hiệu quả dạng mạnh. Vì nếu đúng như thế thì nguyên tắc đầu tư giá trị: mua cổ phiếu khi Thị Giá của nó  thấp hơn Giá Trị nội tại (under priced) sẽ không đem lại một lợi nhuận nào cả. Thực tế cho thấy đến thời điểm này chưa có thị trường nào trên thế giới  đạt được hiệu quả dạng mạnh.

Lý thuyết Thị trường hiệu quả dạng mạnh trung bình (semi-strong) cho rằng mọi thông tin đại chúng về giá trị cổ phiếu sẽ thể hiện qua thị giá. Do vẫn còn những thông tin riêng biệt không thể hiện vào thi giá, do đó mặc dù hai đường xanh và đen có dạng giống nhau và rất gần nhau nhưng không hoàn toàn trùng nhau. Thị trường chứng khoán Mỹ, châu Âu là những  thị trường hiệu quả dạng mạnh trung bình. Theo IBSE, McKinsey đồ thị hai đường Giá Trị và Thị Giá trong thời gian từ 1962 đến 2002  của một công ty đại điện cho tất cả các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ có dạng gần trùng nhau. Chúng chỉ tách ra xa khi có những sự cố lớn. Ví dụ vào những năm 1998-2001, khi xảy hiện tượng dot.com, đường đen giá trị hơi đi xuống, trong đó đường xanh lại vượt hẳn lên.

Lý thuyết thị trường hiệu quả dạng yếu (weak-form) cho rằng thị giá chỉ thể hiện những thông tin cơ bản của quá khứ và hiện tại, và không thể hiện được những thông tin dự đoán trong tương lai. Kết quả là  hai đường này, kiểu như đồ thị vẽ bên trên, mặc dù có khi biến động giống nhau, nhưng hầu như là tách biệt nhau. Quan sát trực quan, cùng với kết quả nghiên cứu đối với những thị trường mới phát triển khác, chúng ta có thể tạm chấp nhận thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở dạng hiệu quả yếu.

Những yếu tố  làm nên điệu nhảy của Mr. Thị Giá

Vế cơ bản Thị Giá thể hiện Giá Trị của cổ phiếu. Do đó những gì làm thay đổi Giá Trị nội tại của cổ phiếu, như tình hình kinh tế vĩ mô, tình hình ngành,  tình hình kinh doanh, sức khỏe tài chánh của công ty, năng lực của ban lãnh đạo, tiềm năng phát triển công ty… – cũng sẽ làm thay đổi Thị Giá.

Tuy vậy, còn có một yếu tố khác quan trọng hơn ảnh hưởng mạnh mẽ đến Thị Giá, đặc biệt là đối với thị trường hiệu quả yếu, đó là sự khác nhau về kỳ vọng, sự cảm nhận thị trường của từng người tham gia thị trường. Và sự kỳ vọng và cảm nhận thị trường đó bị ảnh hưởng rất nhiều bởi thông tin mà từng người tiếp nhận và diễn dịch. Cùng một thông tin trên thị trường nhưng có thể người này tiếp nhận được, người khác không tiếp nhận được, và sự cảm nhận, diễn dịch của họ về thông tin cũng khác nhau. Nếu sự diễn dịch của họ là lạc quan thì họ sẽ gia nhập  lực lượng lạc quan và nếu ngược lại họ sẽ gia nhập vào lực lượng bi quan. Khi số tiền giao dịch – thể hiện kỳ vọng – của hai lực lượng gần bằng nhau thì Thị Giá sẽ sẽ giằng co và không có một xu hướng nhất định. Nhưng khi số tiền ra giao dịch của hai lực lượng này khác nhau thì Thị giá sẽ tạo ra xu hướng lên hay xuống.

Khi có một bên thắng thế một cách rõ ràng trong thời gian dài, một đám đông đa số đã được thành lập. Đám đông này – khác hẳn với đám đông được tổ chức – họ chỉ biết nhau qua những thông tin truyền miệng, qua phương tiện thông tin đại chúng, qua những lệnh đặt mua bán đên bảng điện tử… Đám đông này tạo ra một số hành động và hầu hết những cá nhân sẽ có xu hướng hành động theo hành động chung này – Đó chính là hiệu ứng tâm lý đám đông. Khi đó xu hướng giá sẽ diễn ra theo một chiều, rất mạnh mẽ và không gì ngăn cản nổi cho đến khi đám đông đổi suy nghĩ từ lạc quan, tham lam qua bi quan, sợ hãi (hoặc ngược lại), lúc đó Thị Giá sẽ xoay chiều.

Có thể sự đoán điệu nhảy của Mr. Thị Giá?

Lý thuyết thị trường biến động ngẫu nhiên (Random Walk) cho rằng diễn biến của giá trong tương lai là hoàn toàn ngẫu nhiên và không phụ thuộc, quan hệ với bất cứ yếu tố nào. Nghĩa là giá cổ phiếu ngày mai lên hay xuống sẽ xảy ra hết sức ngẫu nhiên giống như việc ra sấp ngữa khi ta thảy đồng tiền. Như vậy theo lý thuyết này sẽ không có cơ sở cho chúng ta dự đoán điệu nhảy sắp tới của  Thị Giá.

Thế nhưng những chuyên gia theo hai trường phái sau chứng minh rằng họ có thể dự đoán được xu hướng giá với số lần đúng “nhỉnh” hơn số lần sai.

Trường phái thứ nhất là trường phái phân tích kỹ thuật. Trường phái này tin theo 3 nguyên tắc cơ bản sau: Giá thể hiện tất cả mọi thông tin – nghĩa là đường đen không tồn tại, còn nếu tồn tại thì nó phải trùng với  đường xanh; giá có khuynh hướng tiếp tục xu hướng lên hay xuống của nó – giống một người đang chuyển động qua trái thì có khuynh hướng đi tiếp hướng đó hơn là quay lại và đi sang phải;  và những gì xảy ra trong quá khứ sẽ lập lại trong tương lai – vì chúng thể hiện một số tâm lý nhất định của con người và đám đông.  Dựa vào đó, trường phái này tạo ra nhiều công cụ trợ giúp như  đồ thị, đường xu hướng, mẫu hình, các đường chỉ báo….giúp các nhà phân tích dự đoán xu hướng giá trong tương lai.

Trường phái thứ hai tìm kiếm và dự đoán những thông tin có thể tao ra xu hướng giá tăng hay giảm. Những thông tin này có thể là thông tin về cơ bản của công ty – kiểu như hệ thống CANSLIM của William J. O’Neil, hoặc có thể là những thông tin/tin đồn có tính cách vĩ mô, chẳng hạn Việt Nam vào WTO, hay nghị định 03. Những người kinh doanh ngắn hạn thành công tạo ra lợi nhuận nhờ phân tích theo hai trường phái này, tuy vậy họ luôn xác định không phải lúc nào họ cũng đoán đúng điệu nhảy của Mr. Thị Trường và vì thế họ chấp nhận những phi vụ thất bại, khi đó họ sẽ xác định điễm cắt lỗ và rút lui đúng lúc, và lại tiếp tục dự đoán một điệu nhảy khác của  Thị Giá.

TBKTSG

 
Để lại bình luận

Posted by on Tháng Ba 25, 2011 in Kiến Thức FA

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: